ANTALYA (AA) - AYŞE YILDIZ - Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünce (BATEM) geliştirilen 4 yerli karanfil çeşidi, sektör tarafından üretilerek 37 ülkeye ihraç ediliyor.
Türkiye'nin özellikle karanfilde dışa bağımlılığını azaltmak amacıyla çalışma yürütülen BATEM'in ziraat mühendislerinden Ayşe Serpil Kaya ve beraberindeki ekip, yerli çiçek üzerine ıslah çalışması yürüttü.
Antalya'nın Aksu ilçesindeki BATEM seralarında ve laboratuvarlarında yapılan çalışmalarda, "BATEM Mor", "BATEM Bordo", "BATEM Sarı Kırmızı" ve "BATEM Sarı" ismini verdikleri 4 karanfil çeşidi geliştirildi.
Kokulu ve hastalıklara dayanıklı karanfiller, sektöre devredilerek üretimine başlandı. Antalya'da ilk etapta 26 dekar alanda üretimine başlanan 4 yerli karanfil çeşidi, 37 ülkeye ihraç ediliyor.
Ziraat mühendisi Kaya, AA muhabirine, Anadolu'da doğada yetişen 83 tür karanfil olmasına rağmen, üretim için yerli çeşidin bulunmadığını söyledi.
BATEM olarak 2012'de yerli çeşit geliştirmek için çalışmalara başladıklarını belirten Kaya, geliştirdikleri karanfillerin Flash Tarım tarafından üretilerek, ihraç edildiğini kaydetti.
Fusarium hastalığına karşı dayanıklı karanfiller elde ettiklerini vurgulayan Kaya, şöyle devam etti:
"Tekrar proje hazırlayıp 2019-2022 yılları arasında devam ettik. Fusarium, Antalya'da ve karanfil yetiştirilen yerlerde yüzde 72'lere varan ürün kaybına neden olabiliyor. Biz de çalışma yaparak, bu hastalığa dayanıklı pazar isteklerini karşılayabilecek nitelikte çeşitlerimizi geliştirdik. Tescilleri için de çalışmalarını yapıyoruz. Arazide üretim başarısı oldukça yüksek, kaliteli ve pazar isteklerini karşılayabilecek nitelikte. Geliştirdiğimiz karanfillerin kokulu ve hastalıklara karşı dayanıklı olması, pazar değerini yükseltiyor ve yetiştiricilikte daha ekonomik olanaklar tanıyor."
Karanfillerin doku kültürünü gerçekleştiren ziraat mühendisi Mehmet Uğur Kahraman ise çiçeğin normalde çelikten klonla çoğaldığını ancak bunlarda bir süre sonra verimin düştüğünü dile getirdi.
Kalite kaybını önlemek için laboratuvarlarda sürgün ucu kültürüyle çalışma yaptıklarını aktaran Kahraman, oluşturdukları gen havuzunda melezleme yaparak en iyilerini seçtiklerini anlattı.
- "İhracatımızın yüzde 15'ini yerli karanfiller oluşturuyor"
Yerli karanfillerin üretimini yapan Flash Tarım firmasının üretim sorumlusu ziraat mühendisi Naci Faydacı ise yerli karanfiller yokken materyallerin tamamını Avrupa'dan alıp, üretim sahalarında çoğalttıklarını söyledi.
BATEM'in geliştirdiği yeni karanfilleri üç yıldır ürettiklerini ifade eden Faydacı, "Kalite ve ürün gramajı satış için çok önemli. Bu dört çeşitte bu problemi hiç yaşamadık. Gonca büyüklüğü, renklerin kalitesi, hastalıklara ve zararlara dayanıklılık açısından çok iyi. Toplam üretimimizin ve ihracatımızın yüzde 15'ini yerli karanfiller oluşturuyor. Avrupa ülkelerinin tamamı, İngiltere ve Uzak Doğu başta olmak üzere 37 ülkeye karanfil ihraç ediyoruz." dedi.
Faydacı, yurt dışından aldıkları materyallerin adaptasyonunda sorun yaşarken, yerli karanfillerde böyle bir sorun yaşamadan güzel sonuçlar aldıklarını belirtti.
Aktif Fide'nin işletme müdürü Anıl İrik de yıllık 14 milyon karanfil fide üretimlerinin yüzde 15'ini yerli ve milli çeşitlerin oluşturduğunu kaydederek, üretim yaparak yerli çeşitlerin gelişmesine katkı sunduklarını dile getirdi.
